Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

EU-voorzitterschappen en de denkgroep ‘EU en erfgoed’

Elk half jaar wordt de Europese Unie voorgezeten door een lidstaat. Het land dat voorzitter is, leidt de vergaderingen van de Raad van de Europese Unie. Het voorzitterschap speelt een belangrijke rol in het wetgevend en politiek besluitvormingsproces.

Het voorzittend land heeft de vrijheid om prioriteiten te stellen. In het kader van dergelijke voorzitterschappen worden bijvoorbeeld ook conferenties rond bepaalde thema’s georganiseerd.

Zo ging tijdens het Belgische voorzitterschap van de EU eind 2010 ging de conferentie Erfgoed: een meerwaarde voor Europa. De voordelen van interactie door. De afsluitende Verklaring van Brugge lag aan de basis van de werkzaamheden van de internationale denkgroep Eu en erfgoed. Naar aanleiding van deze conferentie werd door de Vlaamse overheid de internationale denkgroep ‘EU en erfgoed’ opgericht.  Het secretariaat van de denkgroep zat de eerste vier jaar bij het agentschap Onroerend Erfgoed en wordt vanaf 2015 overgenomen door Kunsten en Erfgoed. (Contact Brigitte Myle, tel. 02 553 69 82.)

Op 21 mei 2014 nam de Raad van Europese Unie tijdens het Grieks voorzitterschap conclusies aan over erfgoed als een strategische bron voor een duurzaam Europa. Dit was een historisch moment omdat het de eerste keer is dat Raad van de EU Raadconclusies over erfgoed goedkeurt.

Deze conclusies gaan uit van een holistische benadering van erfgoed (roerend, onroerend, digitaal en immaterieel erfgoed). Ze erkennen erfgoed als een unieke en niet hernieuwbare bron én als belangrijke troef voor Europa. De conclusies onderstrepen de belangrijke rol van erfgoed bij het behalen van de EU 2020 doelstellingen omwille van haar sociale en economische impact en haar bijdrage tot milieuduurzaamheid. Ze roepen onder meer op voor meer middelen voor erfgoed en tot het mainstreamen van erfgoed zowel in het nationale als het Europese beleid. Interessant is de mogelijkheid die gecreëerd wordt om erfgoed als apart thema op te nemen in het Werkplan voor Cultuur vanaf 2015. Hierdoor krijgen de lidstaten de mogelijkheid om samen te werken rond dit thema en van elkaar te leren.

Deze tekst kan beschouwd worden als een doorbraak en is er onder ander gekomen dankzij de inspanningen van de internationale denkgroep EU en erfgoed. Deze denkgroep ijverde al meer dan drie jaar voor deze raadsconclusies en was betrokken bij de totstandkoming van de tekst.

Interessant is ook de recente mededeling van de Europese Commissie Naar een geïntegreerde aanpak van cultureel erfgoed voor Europa die verder bouwt op de recente raadsconclusies en in gaat op de mogelijkheden van de EU om de intrinsieke waarde van het erfgoed te bevorderen en te profiteren van zijn economische en maatschappelijke potentieel.