Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Nieuws

Bibliotheek Kardinaal d’Alsace definitief beschermd als topstuk

17.01.2017
Maurits Sabbe: bibliotheek d'Alsace
Maurits Sabbe: bibliotheek d'AlsaceMaurits Sabbe: bibliotheek d'Alsace

De 18de-eeuwse bibliotheek van kardinaal d’Alsace werd definitief opgenomen op de Topstukkenlijst, de lijst van het roerend cultureel erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap.

De bibliotheek wordt op twee plaatsen bewaard:

  • het juridische deel bevindt zich in het Stadsarchief van Mechelen,
  • terwijl het meer cultuurhistorisch en religieus-wetenschappelijke deel zich in de preciosaruimte van de Maurits Sabbebibliotheek te Leuven bevindt.

Kardinaal d'Alsace werd als Thomas Philippus d'Alsace-Boussu te Brussel geboren in 1679. In 1714 werd hij aangesteld als aartsbisschop van Mechelen. Hij stierf te Mechelen in 1759 en werd in de kathedraal van Mechelen begraven. Zijn bibliotheek was bedoeld ter ondersteuning van de clerus, niet alleen met religieuze werken, maar ook met literaire, historische, filosofische en wetenschappelijke werken uit de 18de eeuw en uit de eeuwen voordien. Ook heel wat burgers uit de stad Mechelen hadden er toegang toe zodat de bibliotheek als de eerste semi-openbare bibliotheek van deze streken beschouwd kan worden.

Wat de collectie bijzonder zeldzaam maakt, is de unieke combinatie van een uitvoerige catalogus en van de bibliotheek zelf die hierin beschreven wordt. Ze is dus een schoolvoorbeeld van een 18de-eeuwse bibliotheek die op professionele wijze tot stand kwam en georganiseerd werd. Zowel de totstandkoming als de organisatie ervan zijn op uitstekende wijze gedocumenteerd. 

De collectie heeft ook op exemplaarniveau een grote cultuurwetenschappelijke waarde. Boekhistorisch gaat het over een parel want elk boek werd ingebonden in een gepersonaliseerde lederen band met goudopdruk. Door de uniforme band is het corpus dan ook goed herkenbaar.

Over de topstukkenlijst

Cultureel erfgoed dat aan de criteria ‘zeldzaam en onmisbaar’ van het Topstukkendecreet beantwoordt, mag niet buiten Vlaanderen gebracht worden zonder voorafgaande toelating van de Vlaamse overheid.

Voor het erfgoed dat in de Topstukkenlijst werd opgenomen, gelden bijkomende beschermingsmaatregelen met betrekking tot fysische ingrepen, alsook een bijzondere subsidieregeling.