Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Nieuws

Reuzencultuur in Vlaanderen op Inventaris Immaterieel Erfgoed

10.07.2015
Reuzen Geraardsbergen - foto (c) Joan Vanden Bossche
Reuzen Geraardsbergen - foto (c) Joan Vanden BosscheReuzen Geraardsbergen - foto (c) Joan Vanden Bossche

Minister van Cultuur Sven Gatz besliste om de Reuzencultuur in Vlaanderen toe te voegen aan de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed. Twee keer per jaar kunnen elementen van immaterieel cultureel erfgoed worden opgenomen op de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed. Deze inventaris draagt bij tot de zichtbaarheid en stimuleert het bewust omgaan met immaterieel cultureel erfgoed. De Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed telt nu 42 elementen.

Die inventaris is onderdeel van het interactief platform www.immaterieelerfgoed.be: een ontmoetingsplaats voor immaterieel cultureel erfgoed in Vlaanderen waar organisaties en personen zich bekend maken. Dit platform is een inspiratiebron, kennisbank en contactforum voor al wie immaterieel cultureel erfgoed mee een toekomst wil bieden. Het immaterieel erfgoed wordt hier in kaart gebracht, verspreid en doorgegeven. We noemen dit  borgen, met als doel het erfgoed veilig te stellen voor de toekomst en er ook de passie voor te delen en te beleven.

De term reuzencultuur verwijst naar het gebruik om met metershoge poppen optochten en evenementen op te luisteren en naar de technieken, betekenissen en rituelen die daarmee gepaard gaan. Reuzen zijn net als mensen. Letterlijk. Velen van hen staan officieel ingeschreven in het bevolkingsregister. De meeste reuzen zijn bovendien gedoopt en stappen - wanneer de tijd rijp is - in het huwelijksbootje met een andere gigant. Ze dansen volgens bepaalde patronen, hebben elk hun eigen lied en worden in leven gehouden door honderden enthousiaste vrijwilligers.

De eerste reuzen doken op in katholieke processies aan het einde van de 14de eeuw. Sindsdien evolueerden de reuzengebruiken mee met hun tijd, maar ze blijven verwijzen naar de historische roots van de reuzencultuur. 

LECA vzw (Landelijk Expertisecentrum voor Cultuur van Alledag) bracht de traditiedragers samen om dit erfgoed een duurzame toekomst te geven. Zij verenigden zich in de vzw Reuzen in Vlaanderen, een stevig netwerk van organisaties en mensen die de toekomst van de reuzencultuur verzekeren. De reuzenbeheerders moeten immers heel wat obstakels overwinnen bij het toe-eigenen en levendig houden van dit immaterieel erfgoed. Zo moeten ze steeds nieuwe vrijwilligers vinden,  de reuzen duurzaam bewaren en de betekenis van de traditie overbrengen naar het publiek. Om op deze uitdagingen een antwoord te bieden werd een erfgoedzorgplan ontwikkeld dat voor alle betrokkenen een leidraad biedt om de toekomst van de reuzencultuur te verzekeren.