Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Nieuws

Startschot voor een conceptnota Cultureel-Erfgoedbeleid van de Vlaamse Gemeenschap samen met FARO, het cultureel-erfgoedveld en relevante stakeholders

18.03.2015

Vanaf vandaag start Kunsten en Erfgoed in opdracht van minister Sven Gatz, samen met FARO, het cultureel-erfgoedveld en relevante stakeholders een traject te komen tot bouwstenen voor een kwaliteitsvol en duurzaam kader voor een toekomstig cultureel erfgoedbeleid. Voorjaar 2016 wil de minister een langetermijnvisie in de vorm van een conceptnota aan het Vlaams parlement voorstellen.

Het cultureel-erfgoedbeleid in Vlaanderen staat momenteel voor een aantal grote uitdagingen, zowel maatschappelijk, bestuurlijk als sectoraal. Minister van Cultuur Sven Gatz kondigde al in zijn beleidsnota aan dat hij het momentum wil aangrijpen ‘om een langetermijnvisie te ontwikkelen op de zorg voor en de ontsluiting van cultureel erfgoed (roerend en immaterieel erfgoed) in en voor Vlaanderen’.
 

In een cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Gemeenschap zijn het lange termijnperspectief (verleden-heden-toekomst) en het (delen van) ‘gemeenschappelijk goed’ belangrijke uitgangspunten. Bovendien is cultureel erfgoed – zowel roerend als immaterieel - een bron voor andere maatschappelijke domeinen zoals kunsten, toerisme, onderwijs, wetenschap, innovatie  en ondernemerschap. Een kwaliteitsvolle, evenwichtige en duurzame benadering ervan is belangrijk. Het gaat vaak om ‘de laatste getuigen’.


Situering

De beleidsinstrumenten van de afgelopen 15 jaar,  gingen uit van een complementair beleid tussen de Vlaamse overheid, de steden en gemeenten en de provincies.

De Vlaamse overheid stuurde aan op verdere professionalisering, kwalitatief behoud en beheer van collecties, samenwerking en expertisedeling, brede participatie en publiekswerking en internationale uitstraling. De beloofde financiële injectie voor o.a. de Vlaams ingedeelde musea, het Letterenhuis en de Vlaamse Erfgoedbibliotheek bleef achterwege. Dit knaagt aan de  draagkracht, werking en wendbaarheid van deze instellingen.


Het recente Regeerakkoord met haar bestuurlijke veranderingen, zorgen voor een keerpunt in het cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Gemeenschap:

  • de huidige  krappe budgettaire context voor de Vlaamse overheid en lokale besturen
  • de herverdeling van de persoonsgebonden bevoegdheden van de provincies, met groot effect op collecties en instellingen, consulentschap, depotbeleid, digitalisering en standaardisering, expertisedeling en erfgoedexperten, middelen en beleidsinstrumenten
  • meer bevoegdheden voor gemeenten en steden en minder aansturing vanuit de Vlaamse overheid  (decentralisatie en subsidiariteit)
  • het versterken van de dynamiek van regiovorming (intergemeentelijke samenwerkingsverbanden).
Tegelijkertijd worden de instellingen en organisaties steeds meer geconfronteerd met stijgende verwachtingen van de samenleving. Hoe spelen ze in op demografische evoluties en (super)-diversiteit; glokalisering; individualisering en nieuwe gemeenschapsvorming; netwerksamenleving; duurzame ontwikkeling; e-cultuur en digitalisering; vermarkting?


 
Traject met het cultureel-erfgoedveld en de relevante stakeholders 

De eerder genoemde administratieve veranderingen  brengen sowieso wijzigingen  teweeg in de rollen en opdrachten van de gesubsidieerde en erkende musea, culturele archiefinstellingen, erfgoedbibliotheken, dienstverlenende organisaties, lokale en provinciale overheden en de Vlaamse overheid, en hun onderlinge relaties.

Naast de bestuurlijke trajecten die lopen, en die gecoördineerd worden door minister Homans, start Kunsten en Erfgoed, in opdracht van minister Gatz, een eigen traject op. De voorbereiding en uitwerking van dit traject gebeurt in overleg en samenwerking met FARO.

Het is de bedoeling om samen met FARO, het cultureel-erfgoedveld en relevante stakeholders te komen  tot bouwstenen voor een kwaliteitsvol en duurzaam kader voor een toekomstig cultureel erfgoedbeleid van de Vlaamse Gemeenschap. Centraal hierin staan het cultureel erfgoed – roerend en immaterieel erfgoed, collectiegericht denken, duurzame digitale bewaring en ontsluiting, en publieksgerichte samenwerking tussen erfgoedgemeenschappen en –instellingen.


Vanaf vandaag wordt het startschot gegeven om samen met  het cultureel-erfgoedveld en relevante stakeholders in dialoog en aan de slag te gaan.

  • In maart worden vragen uitgestuurd naar de deelsectoren in het (gesubsidieerde) cultureel-erfgoedveld om zo de erfgoedwerkers uit het veld te betrekken bij de visieontwikkeling. Op een gezamenlijk moment eind april zullen hun inzichten en prioriteiten samengebracht worden.
  • In mei, juni en september gaan transversale focusgroepen, samengesteld uit het cultureel-erfgoedveld en relevante stakeholders en experten, aan de slag rond bepaalde thema’s en mogelijke scenario’s.
  • Eind oktober komen de resultaten van de verschillende trajecten samen tijdens een ‘hearing’ op het Groot Onderhoud van het cultureel-erfgoedveld.
  • Nadien worden de resultaten verwerkt in een conceptnota die minister Gatz voorjaar 2016 aan het Vlaams parlement wil voorleggen.
  • Mogelijk resulteert dit alles in wijzigingen van de bestaande of het maken van nieuwe beleidsinstrumenten (bv. reglement, decreet, …). Deze werkzaamheden starten mogelijk ook al in het najaar 2015.

Meer informatie: