Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Nieuws

Stoomlocomotief op Vlaamse Topstukkenlijst

28.07.2016
Stoomlocomotief 41.195
Stoomlocomotief 41.195Stoomlocomotief 41.195

Op 22 juli 2016 beschermde Minister van Cultuur Sven Gatz Stoomlocomotief 41.195 als erfgoed van uitzonderlijk belang. De stoomlocomotief wordt opgenomen in de lijst van het roerend cultureel erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap, de topstukkenlijst.

Stoomlocomotief 41.195 werd in 1910 voor de Belgische Staatsspoorwegen gebouwd door Les ateliers de J.J. Gilain te Tienen. In de 19de eeuw was België, en in het bijzonder het Waalse industriële bekken, wereldleider voor de constructie van stoomlocomotieven. Ook in Vlaanderen was er een beperkte productie van stoomlocomotieven. Locomotief 41.195 is de enige in de wereld overblijvende, in Vlaanderen gebouwde stoomlocomotief voor normaalspoor. 
Het concept, gebaseerd op principes uit Groot-Brittannië, was eenvoudig maar oerdegelijk waardoor de locomotief in haar loopbaan nooit moest gemoderniseerd worden. De 41.195 vormt een belangrijk schakel binnen de technische evolutie van de spoorwegen en het openbaar vervoer. De locomotief vormde de basis voor vele latere modellen.

Na jarenlange inzet voor zowel reizigers- als goederenvervoer, werd de locomotief eind jaren ’50 uit dienst genomen. De locomotief werd gedurende jaren als monument in het station van Charleroi-Zuid bewaard. In de jaren ’90 moest de locomotief echter wijken voor bouwwerken. Stoomcentrum Maldegem heeft de locomotief voor de ondergang behoed. De vrijwilligers van het Stoomcentrum zullen de 41.195 actief ontsluiten en inzetten op de museumspoorlijn 58 (Maldegem-Eeklo).

Stoomlocomotief 41.195 is de tweede locomotief op de Topstukkenlijst. De Lilliput locomotief, een smalspoor-stoomlocomotief met tender uit 1935, werd beschermd in 2011. Ook de Lilliput wordt in Maldegem bewaard. 


Over de topstukkenlijst

Cultureel erfgoed dat aan de criteria zeldzaam en onmisbaar van het Topstukkendecreet beantwoordt, mag niet buiten Vlaanderen gebracht worden zonder voorafgaande toelating van de Vlaamse overheid. 

Het cultureel erfgoed dat in de Topstukkenlijst werd opgenomen, genieten daarenboven van een bijkomende bescherming. Voor die topstukken gelden bijkomende beschermingsmaatregelen met betrekking tot fysische ingrepen. Voor de restauratie van de beschermde voorwerpen in de Topstukkenlijst geldt ook een bijzondere subsidieregeling.