Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Topstukken

'Libellus oratorium' of 'Manuale pietatis van Marcus Cruyt'

Franciscus van Weert - 'Libellus oratorium' of 'Manuale pietatis van Marcus Cruyt'
Kunstenaar:
Franciscus van Weert
Titel: 
'Libellus oratorium' of 'Manuale pietatis van Marcus Cruyt'
Jaar: 
2011
Bewaarplaats: 
s.n.
Categorie: 
Cultuurhistorisch
Thema: 
Archivalisch en Documentair Erfgoed
Dit gebedenboekje is zeer goed gedocumenteerd waardoor het een belangrijke kunsthistorische waarde bezit. Het werk werd gemaakt in opdracht van Marcus Cruyt, de 27ste abt van de Sint-Bernardusabdij te Hemiksem. De kopiist geldt als één van de bekendste uit zijn tijd. Door de exacte datering verkrijgt dit kleinood een bijzondere ijkwaarde.
Het wordt als een van de meest rijkelijk verluchte exemplaren van de Gents-Brugse stijl beschouwd. Het heeft een zeer grote esthetische waarde. Het duidelijk zichtbare ontluiken van het renaissance gedachtegoed verleent het gebedenboekje een aanzienlijke schakelwaarde.
In de voorstellingen met rijke Bernardusiconografie, typisch voor de late middeleeuwen, is de renaissance toch al vrij nadrukkelijk aanwezig in het architecturale decor en in de voorstelling van de opdrachtgever. De opmerkelijke rijkdom van verluchtingen wijkt sterk af van het middeleeuwse soberheidsideaal binnen de cisterciënzerorde. De sobere privédevotie heeft plaats gemaakt voor de statussymboliek van de renaissance eigenaars. De verluchting, toegeschreven aan een Antwerps meester, wordt in verband gebracht met Joos van Cleve en de vroege Antwerpse Maniëristen. Het gebedenboek is eveneens illustratief voor het historische gegeven dat vanaf het midden van de 15de eeuw in onze streken sommige cisterciënzer oversten zich in navolging van prinsen en edellieden ontpopten tot ware bibliofielen. Weinig van deze topwerken bleven bewaard in Vlaanderen.
Deze cumulatieve verzameling van waarden maakt dat dit gebedenboek ontegensprekelijk zeldzaam is en onmisbaar is voor het collectieve geheugen.
ca. 1524
verlucht handschrift op perkament