Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Praktijkvoorbeelden

De oplijsting hieronder geeft een idee van wat kunst in publieke ruimte kan zijn. De lijst is willekeurig, niet-limitatief, en houdt geen rekening met de manier waarop het werk tot stand kwam: al dan niet via de 1% regel, al dan niet met een bemiddelaar, al dan niet met een kunstenorganisatie of bestuur als opdrachtgever… Het enige onderscheid dat we maken, tussen tijdelijke en permanente werken, is bovendien betwistbaar, want heel wat evenementen combineren beide. 

Binnenlandse voorbeelden

Tentoonstellingen, festivals en evenementen

Kunst & Zwalm

  • Kunst&Zwalm (org. vzw Boem) is een tweejaarlijks drie weken durend kunstparcours door de Zwalmstreek waarbij kunstenaars zich door het landschap laten inspireren voor het maken van een tijdelijk kunstwerk. Het project bestaat sedert 1997 en is telkens ‘te gast’ in de groene ruimte, wat met zich meebrengt dat er geen kunstwerken, installaties, relikwieën worden achtergelaten. Het project komt en verdwijnt dan weer. De werken worden in een catalogus gedocumenteerd en ‘bewaard’. De website bevat een lijst van deelnemende kunstenaars. 

Manifesta 9

  • MANIFESTA 9 door Z33, in Winterslag, Maasmechelen en Eisden. 
    Het tweejaarlijkse Manifesta is samen met de Biënnale van Venetië en Documenta in Kassel de meest vooraanstaande kunstmanifestatie van Europa. Ze richt zich op jonge, veelbelovende kunstenaars en, trekt wereldwijde belangstelling. Manifesta vindt om de twee jaar ergens anders in Europa plaats. In 2012 zal de 9de Manifesta in de Limburgse mijnstreek plaatsvinden. Naast tentoonstellingen zal er ook kunst in situ, in publieke ruimte gerealiseerd worden.

Track 2012

  • TRACK 2012, van het SMAK, GentNa Chambres D’Amis (1986) een ‘publieke’ tentoonstelling van kunstwerken in private huiskamers, en Over the Edges (2000) 55 kunstopdrachten in publieke ruimte in en rond Gent, zal Track (2012) via een 40-tal kunstwerken van internationaal gereputeerde kunstenaars, een ‘spoor' trekken tussen de Gentse stations aan de Dampoort en Sint-Pieters en . Dat parcours zal ook door de volkswijken voeren van de 19de-eeuwse gordel en het is de bedoeling om de bewoners van die wijken erbij te betrekken. Track wil in de open lucht werken, maar zal ook binnenlocaties gebruiken.

BEAUFORT

  • Ku(n)st vzw, BEAUFORT Triënnale, kuststreek. Het driejaarlijkse kunstevenement BEAUFORT is een openluchttentoonstelling in tien kustgemeenten, die bij uitstek bijna uitsluitend kunst in publieke ruimte toont. Elk werk gaat op zoek naar de betekenis van en verbondenheid met de plek. De laatste editie ging door in 2009, de volgende in 2012. Na elke editie blijven enkele werken permanent in de publieke ruimte, waardoor de kust op termijn een uitgestrekt openluchtmuseum wordt.

WARP

  • WARP (Wase Artistieke Projecten) organiseerde eind 2010 Coup de Ville: een tentoonstelling en stadsfestival met hedendaagse kunst in private en publieke locaties in het centrum van Sint-Niklaas. Sleutelbegrippen zijn waren integere artistieke betrokkenheid, dialoog, cultuur- en generatieoverschrijding. De titel verwijst in symbolische zin naar een ‘bezette stad’.

Contour Mechelen

  • Contour Mechelen vzw, Biennale voor Bewegend Beeld
    Contour presenteert sedert 2003 tweejaarlijks een stadsparcours met film, video en installaties op bijzondere plekken in de historische binnenstad van Mechelen, samengesteld door telkens een andere curator. Al wandelend ontdekt de bezoeker hedendaagse beeldende kunst van internationaal niveau. De meeste installaties zijn tijdelijk.

Verzamelde Verhalen

  • In navolging van de Poëziezomers van Watou organiseert de vzw Ku(n)st sedert 2009 elke zomer Verzamelde Verhalen. Een aantal jonge en gevestigde kunstenaars en curatoren brengen er elk hun eigen verhaal, waarbij de wisselwerking tussen taal en beeld wordt opgezocht. Op elke locatie wordt die mix van verschillende artistieke disciplines op een unieke wijze uitgedrukt. Het gaat meestal om tijdelijke interventies.

Crossing

  • Crossing (03-04/2011 in het Middelheimmuseum). Een expo over de toekomst van kunst in de publieke ruimte. Met werken en schetsen van bestaande beelden in een installatie van kunstenaar Hans Wuyts. De centrale vraag binnen dit project situeert zich in het onderzoek naar de verhouding tussen de collectie van het openluchtmuseum en de kunstwerken in de publieke ruimte van Antwerpen. Tot welke resultaten leidt deze wisselwerking in de praktijk? En welke mogelijkheden openen zich naar de toekomst toe?

Paradise lost paradise

  • PARADISE LOST PARADISE (02.07.2011 - 28.08.2011 in Kortrijk)
    Een hedendaagse kunstparcours in de Kortrijkse binnenstad met diverse ingrepen in de publieke ruimte geïnspireerd door het thema het paradijs.

Autonome kunstprojecten

Hieronder enkele kunstprojecten begeleid door de Kunstcel van de Vlaams Bouwmeester. Voor een volledige oplijsting van projecten die via de kunstcel tot stand kwamen, kan u contact opnemen met de Kunstcel van het team Vlaams Bouwmeester.

Onvergetelijke buurt

  • Bart Lodewijks, Gent, Onvergetelijke Buurt Moscou-Bernadette (2010). Geometrische krijttekeningen op muren en voetpaden in de buurten Moscou en Bernadette. Bewoners stelden locaties voor of vulden de tekeningen aan, die allemaal definitief verdwenen door de regen.

Z-OUT 

  • Z-OUT is een meerjarig artistiek project van Z33 in opdracht van de provincie Limburg, dat heel wat opdrachten zal genereren voor de creatie van kunst in publieke ruimte. De werken zullen gegroepeerd worden op specifieke, typisch Limburgse omgevingen. Deze groepering in clusters zorgt er voor dat de werken met elkaar en met de omgeving interageren zodat er in de wijde omtrek een dynamiek ontstaat. In verschillende fases, gespreid over enkele jaren, zullen een reeks tijdelijke en permanente kunstwerken van internationaal artistiek niveau ontwikkeld worden.

Extra Muros

  • Extra Muros is de permanente werking rond kunst in publieke ruimte van het kunstencentrum Wiels. Op de website staan verschillende recente kunstrealisaties.

Le comptoir du Nylon

  • Le comptoir du Nylon (2003-2006), bestond uit 25 tijdelijke artistieke interventies in en rond de vitrine van een verlaten nylonwinkel in de Katelijnestraat in Brussel. Het kunstenfestival Maïs (2007) omvatte een serie interactieve kunstmanifestaties in de publieke ruimte met lokale kunstenaars, geleid door een curator: interactieve sculpturen, installaties in parkeergarages, passages, neonwerken, reclameborden, straattekeningen, wandelingen en plotse performances… Beiden werden georganiseerd door Frédérique Versaen.

Komplot

  • Komplot, Brussel (curatorencollectief, °2002). Produceert projecten rond beeldende kunst en meer, op een nomadische manier, door o.a. het infiltreren van de private, publieke en institutionele ruimte. Het project The Public School is een website waarop iedereen een idee voor een cursusonderwerp kan posten, bij voldoende kandidaat-studenten wordt een leraar gezocht en de cursus gegeven.

Picnic Hector Zamora

 'Tij

  • Tij-ding van de vzw ‘Tij. Het collectief ‘tij is een erkende Kruibeekse vereniging die energie vrijmaakt om op duurzame wijze vanuit de rijke geschiedenis de drieling Kruibeke-Bazel-Rupelmonde te prikkelen op cultureel, ecologisch en toeristisch vlak. Vanaf 2010 worden kunstenaars door ‘tij uitgenodigd en geselecteerd om werken te realiseren op het grondgebied van Kruibeke, Bazel en Kruibeke. De werken en de natuurrijkdommen zijn te bezichtigen via bewegwijzerde routes.

WD Spiral Part II

  • WD Spiral Part II Hotel Lo-Reninge, project van Hermann Mayer Neustadt in Lo-Reninge. 

Campagne/Campagne

  • Het tijdelijke project Campagne/Campagne, een samenwerking tussen LOCUS en De Nieuwe Opdrachtgevers, met als doel lokale besturen te begeleiden bij de realisatie van een permanent kunstwerk.

Middelheim Museum

  • Middelheim Museum, Antwerpen. Dit provinciaal museum voor hedendaagse kunst in open lucht beheert ongeveer tweehonderd beelden verspreid in een park van 25 hectare. Een tiental zijn te zien op verschillende locaties in de stad Antwerpen. Regelmatig wordt een selectie van kleinere en meer kwetsbare beelden in het Braempaviljoen tentoongesteld. Het Documentatiecentrum, gevestigd in de orangerie, verzamelt informatie over de museumcollectie, beeldhouwkunst en kunst in de openbare ruimte. Het Middelheimmuseum treedt ook buiten haar eigen muren. Een nieuwe plek voor creatie en presentatie van nieuwe kunst, maakt deel uit van de werking van het Middelheimmuseum. Beeld in de Stad is de provinciale adviescommissie rond kunst in publieke ruimte, onder voorzitterschap van de museumdirecteur, en plaatst kunstwerken in de stad in de kijker.

WILLEBROE!

  • Willebroe! dit langlopende project omvat de ontwikkeling van vijf kunstwerken in publieke ruimte van Willebroek. In plaats van lukraak kunstwerken aan te kopen of via schenking te aanvaarden en vervolgens uit te kijken naar een geschikte plek voor het kunstwerk, worden met WILLEBROE! de rollen omgedraaid. Aan de hand van een open oproep aan haar bevolking, ging de gemeente Willebroek met De Nieuwe Opdrachtgevers vzw op zoek naar plaatsen die verrijkt kunnen worden met kunst. Van de ingediende voorstellen zijn vijf projecten weerhouden voor uitvoering. De mensen achter deze geselecteerde dossiers krijgen zo de kans om als opdrachtgevers zelf op zoek te gaan naar de meest geschikte kunstenaar voor hun plek, onder begeleiding van een curator van De Nieuwe Opdrachtgevers. 

Kunst in stiltegebieden

Kunstenaarsinitiatieven

  • Heel wat kunstenaars ontwikkelen een oeuvre dat zich geheel of gedeeltelijk in de publieke ruimte afspeelt, of er expliciet naar refereert. Voorbeelden zijn Joseph BeuysDenicolai en ProvoostFrancis Alys, en vele anderen.

Buitenlandse voorbeelden

Public Art Online

Wikipedia

Rauminszenierungen Gartenlandschaft OWL

  • Labyrinth en Lusttuin nr. 10 van Jan Vercruysse in Clarholz, Duitsland in het kader vanRauminszenierungen Gartenlandschaft OWL.
    Is onderdeel van een landschapsproject in de regio OstWestfalenLippe, waarbij kunstenaars worden betrokken bij de heraanleg van tuinen en parken. Hier vind je alle kunstprojecten in de streek.

Liverpool Biennial

  • Visible Virals van kunstenaar Nils Norman in het kader van The Liverpool Biennial 2008Nils Normanwerkte nauw samen met de groenbeheerders van verschillende parken in Liverpool om de parken te fotograferen en te beschrijven. Het kunstproject bestaat uit een website met historische, feitelijke en fotografische gegevens over de parken, die bewoners uitnodigt om hun eigen parkervaring te delen, en een affichecampagne op publieke muren, bruggen en bussen om mensen naar het park te lokken.

Estuaire

  • Estuaire (monding) is een artistiek parcours met kunst in publieke ruimte langsheen het 60 km lange estuarium van de Loire tussen Nantes en Saint-Nazaire. Er zijn drie edities: 2007, 2009 en 2012. In elke editie creëren een dertigtal kunstenaars kunstwerken in situ, al dan niet tijdelijk. De website geeft een inspirerend beeld van alle interventies en een lijst van de deelnemende kunstenaars. Het is een samenwerkingsproject tussen alle lokale en regionale culturele en kunstinstellingen, met een grote toeristische meerwaarde.
    Voorbeelden: Tadashi Kawamata (zie ook: www.tk-onthetable.com) - Jeppe Hein

Kunstgebouw

  • Kunst en gebiedsontwikkeling in Nederland, begeleid door de organisatie Kunstgebouw

Sculpturen

Kunst in publieke ruimte in Bourgondië