Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Procesbeschrijvingen

Methode ‘nouveauxcommanditaires’: het publiek als opdrachtgever

De Nieuwe Opdrachtgevers vzw maakt deel uit van de internationale vereniging Les Nouveaux Commanditaires of New Patrons, waarvan de leden werken volgens het protocol van Les Nouveaux Commanditaires, dat geconcipieerd werd door Francois Hers.

Centraal staat dat iedereen, elke burger, vereniging of bestuur, opdrachtgever kan worden van een kunstwerk. Het protocol omschrijft de rolverdeling van de drie betrokken partijen in het denk- en realisatieproces van een kunstwerk: opdrachtgevers, bemiddelaar/curator en kunstenaar.

Afhankelijk van de wens van de opdrachtgevers komen de gerealiseerde kunstwerken in de publieke ruimte terecht.

Praktisch

Er is een bepaalde situatie die u deelt met collega’s, buren of leden van een vereniging of bestuur, en u meent dat een kunstproject de goede manier is om dit publiek bespreekbaar te maken. De Nieuwe Opdrachtgevers vzw stelt één van haar bemiddelaars/curatoren voor die u helpt om de inhoud van het project te formuleren.

Vervolgens zoekt hij/zij een geschikte kunstenaar die betekenis kan geven aan uw project en een ontmoeting en dialoog met de kunstenaar organiseert. De kunstenaar ontwikkelt een voorstel dat ingaat op de door opdrachtgever en bemiddelaar geformuleerde uitdagingen.

Onder begeleiding van de bemiddelaar wordt financiële, politieke en overheidssteun gezocht voor het project. Opdrachtgevers, kunstenaar en bemiddelaar blijven allemaal betrokken tot het werk gerealiseerd is. De opdrachtgevers spelen een essentiële rol in hoe de gemeenschap het werk onthaalt. 

Voorbeelden

  • Memento (weblink: http://www.denieuweopdrachtgevers.be/b-projects/project.aspx?l=nl&cp=596&c=638&fc=0&f=Borgloon&p=29), een kunstwerk gerealiseerd in het kader van het project Campagne/Campagne
  • La Collona di Genk, een kunstwerk in opdracht van het stadsbestuur van Genk
  • Willebroe!, dit langlopende project omvat de ontwikkeling van vijf kunstwerken in publieke ruimte van Willebroek. In plaats van lukraak kunstwerken aan te kopen of via schenking te aanvaarden en vervolgens uit te kijken naar een geschikte plek voor het kunstwerk, worden met WILLEBROE! de rollen omgedraaid. Aan de hand van een open oproep aan haar bevolking, ging de gemeente Willebroek met De Nieuwe Opdrachtgevers vzw op zoek naar plaatsen die verrijkt kunnen worden met kunst. Van de ingediende voorstellen zijn vijf projecten weerhouden voor uitvoering. De mensen achter deze geselecteerde dossiers krijgen zo de kans om als opdrachtgevers zelf op zoek te gaan naar de meest geschikte kunstenaar voor hun plek, onder begeleiding van een curator van De Nieuwe Opdrachtgevers. 

Methode Kunst in Opdracht, begeleid door Kunstcel van het Team Vlaams Bouwmeester

De kunstcel binnen het team van de Vlaamse Bouwmeester begeleidt opdrachtgevers bij de selectie van een of meer kunstenaars voor een kunstopdracht, die kadert in het gerealiseerde of te realiseren bouwproject, waarvoor een budget is vrijgekomen via de 1% regel en/of via middelen die door betrokken administraties of lokale besturen worden vrijgemaakt binnen de budgetten voor het inrichten van publieke ruimte.

De aanpak van elke kunstopdracht wordt samen met de betrokken actoren op maat van het project geschreven. De kunstcel heeft een overzichtelijk stappenplan samengesteld dat meer duidelijkheid geeft over de verschillende onderdelen in het traject dat kan doorlopen worden en over de verschillende elementen die niet mogen vergeten worden. De samenstelling van de selectiecommissie, de opdrachtformulering, het artistieke basisconcept,…. Belangrijk is dat het een flexibele leidraad blijft, waarvan altijd kan worden afgeweken en die altijd op maat van het project kan worden aangepast.

Een simpele telefoon of email volstaat om een afspraak te maken waarop uw project en de mogelijke kunstopdracht kan besproken worden. Zowel over de vorm van kunstopdracht, als over mogelijke kunstenaars kan u advies inwinnen.

Contact Katrien Laenen (tel. 02 553 76 50). 

Methode ‘festival’

De opdrachtgever is het lokale of provinciale bestuur, of een kunstenorganisatie die een in de tijd beperkt, eenmalig of weerkerend festival organiseert met kunst in de publieke ruimte als kenmerk. De organisatie of het bestuur stelt een curator aan die de kunstenaars selecteert.

Voorbeelden

  • Contour Mechelen (2011)
  • Z-OUT Haspengouw (2011- ...)
  • Kunst&Zwalm (2011)
  • Beaufort aan de kust (2012)
  • TRACK Gent (2012)
  • Manifesta Limburg (2012).

Methode ‘subsidie voor creatieopdracht’ binnen het Kunstendecreet

Creatieopdracht is een term die wordt gebruikt in de context van het Kunstendecreet. Oorspronkelijk komt deze subsidievorm uit de podiumkunsten en muzieksector (voor bv. toneelteksten en composities), maar is binnen het Kunstendecreet ook van toepassing op de sector van de beeldende kunst. Een opdrachtgever geeft aan eenkunstenaar de opdracht tot de creatie van een nieuw, origineel werk (afstudeerprojecten komen hiervoor niet in aanmerking). De opdrachtgever kan zowel een rechtspersoon (organisatie, lokaal bestuur, ...) als een natuurlijke persoon zijn.

De opdrachtgever is verantwoordelijk voor het totale project, en is daarom de subsidie-aanvrager en –ontvanger. Hij coördineert de praktische realisatie (locatie vinden, vergunningen regelen, ...) over financiering (inclusief een vergoeding voor de kunstenaar en de materiaalkosten) tot en met de presentatie van het werk. De publieke presentatie van het werk wordt verplicht door het decreet. Dit wil zeggen dat, indien het werk niet bestemd is voor de publieke ruimte, er minstens één publiek toonmoment voorzien wordt waarin het werk door het publiek gezien kan worden.
De subsidie, toegekend door de minister na (niet bindend) advies van een beoordelingscommissie, vergoedt niet alle kosten maar grotendeels de honorarium- en soms productiekosten.