Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Waar kan u terecht?

Voor financiering

Eigen begroting

Lokale of provinciebesturen kunnen ruimte vrij maken voor kunst in publieke ruimte bv. door pooling (bundelen) van budgetten van bv. gemeenschapsvorming, toerisme, cultuur, gemeenschapscentra, herinrichting van publieke ruimte of groenaanleg, ….

Informatie over Europese subsidiemogelijkheden

1% regeling voor kunst in publieke gebouwen

Subsidies voor kunst in publieke ruimte via het Kunstendecreet

Projectoproep HPG-projecten Natuur en Bos

  • De projectoproep HPG-projecten Natuur en Bos stimuleert lokale overheden om een creatieopdracht aan een toonaangevend kunstenaar te formuleren in het kader van de heraanleg van groene publieke ruimte (HPG-projecten). De creatieopdracht kan gesubsidieerd worden via het agentschap Kunsten en Erfgoed, de groenaanleg via het agentschap Natuur en Bos.

Subsidiëring binnen het Programma voor Plattelandsontwikkeling 2007-2013

  • Dit in wezen Europees programma, door Vlaanderen vertaald in een Vlaams Programma voor Plattelandsontwikkeling II voorziet in de financiële ondersteuning van dorpsvernieuwing en –ontwikkeling alsook in de instandhouding en opwaardering van het landelijk erfgoed. Het beschikbare budget wordt voor dertig procent door Europa bijgedragen, de overige zeventig procent komen op rekening van de provincie en Vlaanderen. Dat deze voorziening interessant kan zijn voor de ondersteuning van kunst in de publieke ruimte vooral dan in landelijke gemeenten en deelgemeenten, blijkt uit enkele letterlijke bepalingen van het aangehaalde Vlaams programma. 
    Komen o.a. in aanmerking:
    • aanleg van nieuwe kunst- en cultuurelementen zoals land-art
    • kunstobjecten gerelateerd aan het landschap
  • Contact Nadine Vantomme (info met betrekking tot As 3) - Davy De Dobbeleer (met betrekking tot As 4)

Participatiedecreet (2008)

  • Het Participatiedecreet biedt o.a. projectsubsidies voor initiatieven die de toegang tot cultuur bevorderen, waaronder bv met Kunst in publieke ruimte als inzet, grootschalige culturele evenementen zoals Track 2012, dat sterk inzet op kunst in publieke ruimte.

Private fondsen

  • Sommige private fondsen investeren in cultuur. De Cera foundation bij voorbeeld steunt jaarlijks zo’n 400 maatschappelijke projecten in binnen- en buitenland. Onder het motto Coöperatief mecenaat met een maatschappelijke meerwaarde, beklemtoont Cera haar maatschappelijke opdracht. De keuze valt op maatschappelijke projecten die voldoen aan reële behoeften en die duurzame effecten bereiken, voor de samenleving in haar geheel en voor de vennoten in het bijzonder. Ze moeten de coöperatieve waarden van Cera weerspiegelen: samenwerking, solidariteit, inspraak en het respect voor het individu. Kunst en Cultuur is één van de zeven projectdomeinen. 
 

Voor aanknopingspunten in beleidsdocumenten

Onderstaande decreten die van toepasssing zijn op de lokale besturen stimuleren de ontwikkeling van een langetermijnperspectief over participatieve processen en gemeenschapsvorming. Daarin kan ook kunst in publieke ruimte een rol spelen.

  • Decreet Lokaal Cultuurbeleid (2001): ondersteunt lokale besturen bij de opmaak van een cultuurbeleidsplan. Het decreet bevat ook de 1 euroregeling voor gemeenschapsvorming, dat eventueel kan ingezet worden voor participatieve processen rond kunst in publieke ruimte.
  • Cultureel-erfgoeddecreet (2008): ondersteunt het behoud en beheer van cultureel erfgoed, waaronder werkingssubsidies aan musea en erfgoedinstellingen (die soms als opdrachtgever optreden voor creatieopdrachten), en voorziet ook in subsidiëring van culturele erfgoedconvenants met lokale overheden. 
 

Voor informatie over hedendaagse kunst en kunstenaars

De gids Hedendaagse beeldende kunstorganisaties in België - Brussel, Vlaanderen, Wallonië en een selectie uit aangrenzende regio's biedt een overzicht van een groot aantal organisaties (inclusief galeries) voor hedendaagse, professionele beeldende kunst in België en de aangrenzende regio's in onze buurlanden.

In deze gids kunnen potentiële opdrachtgevers voor kunst in publieke ruimte interessante en professionele partners vinden, al dan niet in eigen streek.

De gids is het resultaat van de samenwerking tussen BAM, Instituut voor beeldende, audiovisuele en mediakunst, en SAP, le Service des Arts Plastiques de la Communauté française de Belgique.

 

Voor procesbegeleiding kunst in publieke ruimte

De meeste lokale of provinciebesturen hebben een cultuurraad of specifieke werking die adviseert over kunst en/of kunstintegratie. Zoek ze op en betrek hen indien mogelijk bij uw project.
Ook een professionele curator, al dan niet verbonden aan een kunstenorganisatie in uw buurt, kan bemiddelen (zie hiervoor eventueel de gids). Hieronder geven we suggesties van professionele bemiddelaars.

  • Kunstcel, team Vlaams Bouwmeester
    Deze Kunstcel is opgericht bij het aantreden van de eerste Vlaams Bouwmeester (1999) ter ondersteuning van de Vlaamse overheid bij de uitvoering van de 1%-regel. De rechtsgrond is het Decreet op de integratie van kunstwerken van 1986 dat bepaalt dat 1% van het budget voor de nieuwbouw of verbouwing van overheidsgebouwen, of door de overheid gesubsidieerde gebouwen, naar de realisatie van een kunstwerk moet gaan. Stilaan deden ook semi-publieke rechtspersonen zoals ziekenhuizen of scholen een beroep op hun expertise. De kunstopdrachten waarvoor de Kunstcel van de Vlaams Bouwmeester wordt aangesproken zijn mee geëvolueerd met de sectoren waarvoor de Bouwmeester wordt aangesproken. Naast kunstopdrachten in het kader van architectuuropgaven, worden meer en meer opdrachten opgestart naar aanleiding vaninfrastructuurwerken en inrichtingswerken van de publieke ruimte.
    Kunst in opdracht is een recente alternatieve term voor kunstintegratieprojecten, ontwikkeld vanuit de begeleidingscel Kunst. Met deze term wil men de nadruk leggen op goed opdrachtgeverschap, het ambitieniveau van de opdrachtgever. Omdat het woord ‘kunstintegratie’ nogal snel geassocieerd wordt met een duurzaam kunstwerk en het harmonisch inpassen ervan in een omgeving – terwijl dit helemaal niet het geval hoeft te zijn – wordt deze term steeds minder gebruikt. 
    Literatuur Kunst in opdracht (publicatie team Bouwmeester 2006)
    Contact Katrien Laenen
     
  • LOCUS
    LOCUS is sedert 2009 het steunpunt voor bibliotheken, cultuur- en gemeenschapscentra en lokaal cultuurbeleid in Vlaanderen. LOCUS ondersteunt de gemeenten bij de uitbouw van een integraal enkwaliteitsvol cultuurbeleid en bij de opmaak en de uitvoering van een gemeentelijk cultuurbeleidsplan. Voor deze opdracht, vastgelegd in een beheersovereenkomst, wordt ze gesubsidieerd door de Vlaamse overheid.
    Op vlak van kunst in publieke ruimte biedt LOCUS eerstelijnszorg: lokale besturen die vragen hebben over kunst in de publieke ruimte kunnen bij hen terecht voor doorverwijzing naar de gepaste specialist of naar andere besturen die zelf geslaagde initiatieven genomen hebben. Door haar praktijkkennis kan ze ook de mogelijkheden en beperkingen duiden van diverse formules en tips geven rond behoud en beheer. Daarnaast is er het project Campagne/campagne een samenwerking tussen LOCUS en DNO, die zorgt voor bemiddelingbij kunstprojecten van lokale besturen.
    Contact Krist Biebauw  - LOCUS vzw, Priemstraat 51, 1000 BRUSSEL - tel: 02 213 10 55 - fax: 02 213 10 39
     
  • De Nieuwe Opdrachtgevers
    De Nieuwe Opdrachtgevers is een vzw die samen met kunstenaars en opdrachtgevers hedendaagse beeldende kunst in opdracht realiseert. Iedereen kan optreden als opdrachtgever voor de realisatie van een kunstwerk en de kunstenaar maakt zijn werk in dialoog met de opdrachtgevers. Beiden worden daarin begeleid door een bemiddelaar/curator van De Nieuwe Opdrachtgevers die deskundige is op het gebied van beeldende kunst. De bemiddelaar/curator staat garant voor de zin en de kwaliteit van het project, voor de onafhankelijkheid van de kunstenaar en voor een open dialoog tussen de kunstenaar en de opdrachtgever. Voor de overheid en de gemeentebesturen biedt de methode van De Nieuwe Opdrachtgevers de mogelijkheid een exclusief kunstpatrimonium te verwerven, gedragen door zijn gebruikers. De methode werd in de jaren 1990 ontwikkeld door de Fondation de France, onder leiding van de Belgische kunstenaar François Hers. 
    contact Thérèse Legierse